آنچه در این مقاله می خوانید:
برای متقاضیان ایرانی که به دنبال پاسپورت دوم، بهخصوص از طریق کشورهای کارائیب هستند، این موضوع یک زنگ هشدار جدی است. در این مطلب، ماجرای نروژ و برخورد جدید با پاسپورتهای سرمایهگذاری را مرور میکنیم و میبینیم این روند چه پیامدهایی برای آینده پاسپورت دوم و سفر به شنگن میتواند داشته باشد.
ماجرای نروژ و پاسپورتهای CBI چیست؟
بر اساس گزارشی که شرکت کراس بوردر فریدم در مجله IMI Daily توسط ندا آذرمهر منتشرکرده، در دسامبر ۲۰۲۵، از تابستان همان سال چندین مورد مستند ثبت شده که نروژ در بدو ورود، دارندگان پاسپورتهای صادر شده از طریق برنامههای شهروندی از طریق سرمایه گذاری را نپذیرفته است.
این افراد با پاسپورت دوم خود که معمولاً از یکی از کشورهای کارائیب مانند سنت کیتس و نویس، دومینیکا، سنت لوشیا، آنتیگوا و گرانادا دریافت شده وارد نروژ شدهاند، اما مأمور مرزی در نهایت به آنها اعلام کرده که این «پاسپورت سرمایهگذاری برای نروژ معتبر نیست» و مسافر یا از همان مرز برگردانده شده یا پس از مدت کوتاه، دیپورت شده است.
نکته مهم اینجاست که این رویکرد، نه با یک اعلامیه رسمی، بلکه «بی سروصدا و پرونده به پرونده» انجام شده و همین باعث نگرانی فعالان حوزه مهاجرت و سرمایهگذاری شده است.
روایت اختصاصی Cross Border Freedom
به گفته ندا آذرمهر، مدیر ارشد Cross Border Freedom، دو نفر از موکلان این مجموعه که با پاسپورت شهروندی دومینیکا وارد اسلو شده بودند، با فرآیندی غیرمعمول از سوی مقامات مرزی مواجه شدند. این افراد در سفرهای پیشین خود با همان پاسپورت مشکلی نداشتند، اما اینبار پس از بررسیهای طولانی، نگهداشت جداگانه و ضبط مدارک، نهایتاً تصمیم به بازگرداندن آنها گرفته شد. یک وکیل مهاجرت نروژی نیز تأیید کرده که این تصمیمها در چارچوب اختیارات مرزی اتخاذ شده و مسیر حقوقی مشخصی برای اعتراض پیشبینی نشده است.
منبع: IMI Daily – گزارش اختصاصی با استناد به Cross Border Freedom
چرا پاسپورتهای سرمایهگذاری زیر ذرهبین رفتهاند؟
در سالهای اخیر، برنامههای شهروندی از طریق سرمایهگذاری تحت فشارهای بیشتری از سوی برخی کشورهای اروپایی قرار گرفتهاند. دلایل اصلی این حساسیت عبارتاند از:
- نگرانیهای امنیتی و پولشویی
- اختلاف نظر درباره سطح بررسی پیشینه (Due Diligence)
- فشارهای سیاسی اتحادیه اروپا بر کشورهای ارائهدهنده CBI
- نگرانی از سوءاستفاده از رژیم سفر بدون ویزا به شنگن
این فضا باعث شده برخی کشورها، در عمل و در مرز، سختگیری بیشتری اعمال کنند؛ حتی اگر روی کاغذ محدودیت رسمی وجود نداشته باشد.
نروژ چه میگوید؟ سیاست رسمی یا تصمیم مرزی؟
تا این لحظه، دولت نروژ هیچ بیانیه رسمی درباره ممنوعیت ورود دارندگان پاسپورتهای CBI صادر نکرده است.
با این حال، در موارد ثبتشده:
- تصمیمهای رد ورود یا دیپورت صادر شدهاند
- در توضیحات شفاهی، از «ریسک بالاتر» این نوع پاسپورتها صحبت شده است
- تناقض میان نبود قانون رسمی و اجرای عملی، مشهود است
بسیاری از کارشناسان معتقدند نروژ سیاستی مبتنی بر انعطاف مرزی و بدون اعلام عمومی را در پیش گرفته است.
پیامدها برای شنگن؛ آیا رد شدن در نروژ به معنای بسته شدن کل اروپا است؟
یکی از مهمترین دغدغهها این است که اگر دارنده پاسپورت CBI از نروژ رد یا دیپورت شود، آیا ورود او به سایر کشورهای شنگن نیز با مشکل مواجه خواهد شد؟
از نظر حقوقی، تنها در صورتی که رد ورود یا دیپورت بهدلیل مسائل امنیتی جدی یا ثبت هشدار در سیستمهای اطلاعاتی شنگن (مانند SIS) باشد، امکان تأثیرگذاری سراسری وجود دارد.
با این حال، رد ورود در نروژ بهتنهایی بهمعنای مسدود شدن مسیر سفر به سایر کشورهای شنگن نیست.
تجربههای عملی دو هفته اخیر نشان میدهد که چهار دارنده پاسپورت CBI، از جمله همان دو موردی که پیشتر در نروژ دیپورت شده بودند، موفق به ورود به سایر کشورهای اروپایی شدهاند و هیچ مشکلی در مرزهای دیگر نداشتهاند.
این موضوع نشان میدهد که تصمیم نروژ قابل تعمیم خودکار به کل شنگن نیست و هر کشور ارزیابی مستقل خود را در مرز انجام میدهد.
این اتفاق چه پیامی برای متقاضیان ایرانی پاسپورت دوم دارد؟
برای متقاضیان ایرانی، بهویژه علاقهمندان به برنامههای CBI، این رویداد بیش از آنکه یک هشدار نگرانکننده باشد، یادآور اهمیت انتخاب آگاهانه و تحلیل ریسک است.
نکات کلیدی عبارتاند از:
- صرفاً به تعداد کشورهای بدون ویزا نگاه نکنید.
- نگرش سیاسی و امنیتی کشور مقصد اهمیت دارد.
- سابقه سفر، هویت واقعی و پاسپورت اول نقش تعیینکننده دارند.
- مسیر اخذ پاسپورت دوم باید شفاف، قانونی و قابل دفاع باشد.
- تصمیمگیری بدون مشاوره حرفهای میتواند ریسکهای غیرضروری ایجاد کند.
آیا همه برنامههای CBI پرریسک شدهاند؟
واقعیت این است که همه برنامههای شهروندی از طریق سرمایهگذاری در یک سطح از فشار قرار ندارند.
کشورهایی که:
- سابقه طولانی و شفاف دارند
- ساختار حقوقی مشخصی ارائه میدهند
- همکاری مناسبی با نهادهای بینالمللی داشتهاند
همچنان گزینههای قابل اتکاتری/ مناسبتری محسوب میشوند. در این میان، برنامه شهروندی از طریق سرمایهگذاری دومینیکا یا پاسپورت دومینیکا بهعنوان یکی از قدیمیترین و باثباتترین برنامههای CBI، جایگاه خود را حفظ کرده است.
چرا الان بهترین زمان برای اقدام از طریق دومینیکاست؟
با توجه به تغییرات سریع سیاستهای مهاجرتی و فشارهای بینالمللی بر برخی برنامههای CBI، زمانبندی نقش کلیدی در موفقیت پرونده دارد. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که:
- شرایط مالی و حداقل سرمایهگذاری برنامهها ممکن است در آینده افزایش پیدا کند
- قوانین و لیست ملیتهای مجاز میتواند تغییر کند
- کشورهایی که امروز گزینههای امنتری هستند، زودتر از بقیه پرتقاضا میشوند
در چنین شرایطی، اقدام بهموقع از طریق برنامهای مانند پاسپورت دومینیکا از طریق سرمایه گذاری که هم سابقه طولانی دارد و هم از نظر حقوقی شفاف است، میتواند ریسکهای احتمالی آینده را به حداقل برساند. اگر هدف شما داشتن پاسپورت دوم قابل استفاده، امن و بدون دردسر در سفرهای بینالمللی است، دومینیکا یکی از منطقیترین انتخابها در شرایط فعلی محسوب میشود.
جمع بندی
در دنیایی که سیاستهای مرزی و مهاجرتی بهسرعت در حال تغییر است، انتخاب مسیر درست برای پاسپورت دوم اهمیت بیشتری از گذشته دارد. رویکرد حرفهای، تحلیل ریسک، انتخاب برنامه معتبر و اقدام از مسیر شفاف، همچنان کلید استفاده امن و کاربردی از پاسپورت دوم است. سی بی اف ایران با تجربه میدانی، تحلیل حقوقی و شناخت عملی مرزها، همراه متقاضیان ایرانی در انتخابی آگاهانه و آیندهنگرانه است.
